نقد وبررسی درس سوم دین وزندگی
باسمه تعالی
نقد وبررسی درس سوم دین وزندگی سال سوم متوسطه نظری
سال تحصیلی 91-92
لیلا ملاولی - دبیرستان بعثت قاملو
1.هدف کلی این درس چیست؟
تبیین معجزه بودن قرآن وسند حقانیت آن برای پیامبری حضرت محمد (ص).
2.هدف های رفتاری درس فوق را بیان نمایید؟
1.مفهوم آیه ونشانه بودن قرآن را توضیح دهد.
2.تناسب بین معجزه بودن قرآن وختم نبوت ایشان را تبیین کند.
3.بتواند بین معجزه بودن قرآن وخاتمیت پیامبر ارتباط برقرار کند.
4.بتواند جنبه های اعجاز قرآن را شناخته و آنها را مقایسه کند.
5.بتواند فرق معجزه با کرامت را تشخیص دهد.
6. بتواند در آیات درس تدبر کند ومفهوم آیات را درک نماید.
3.میزان ارتباط این درس را با سایر درس های کتاب بررسی نمایید؟
در درس اول دانش آموز با نیازهای اساسی هر انسانی آشنا شده وبا دانستن این موضوع
که عقل وپیامبران دوحجت خداوند برای راهنمایی بشرند می تواند حکمت آمدن انبیا را تا حدودی درک نماید .در درس دوم با ویژگی های پیامبران همچنین با اعجاز که مختص انبیا (علیهم السلام) است آشنا می شود بسیار به جا وشایسته است که در درس سوم با اعجاز پیامبر اکرم(ص) بیشتر آشنا شود.
4.پیش دانسته های ضروری دانش آموزان برای شروع تدریس درس فوق را تعیین کنید؟
1.قرآن کتاب هدایت مسلمانان است.2.پیامبر ما خاتم پیامبران است . 3.تعریف معجزه وذکر نمونه هایی از آن در زمان پیامبران 4. پیامبری وضرورت معجزه.
5.اعتبار علمی مطالب ارائه شده در این درس را چگونه ارزیابی می کنید؟
مطالب علمی ارائه شده در این درس می توانست متنوع تر مطرح شود همچنین در مورد هر مطلب علمی که در درس آمده آیه مورد نظر هم ذکر شود مطلوب است. ویا در قسمت اندیشه وتحقیق آیات مربوطه مورد سؤال باشد.
6.مفاهیم کلیدی و اصطلاحات خاص این درس را استخراج و تعریف کنید؟
معجزه : آیه ونشانه ای که پیامبران برای اثبات نبوت خود می آورند که دیگران از انجام آن عاجزند.
اعجاز لفظی:ایات قران از نظر فصاحت وبلاغت وزیبایی کلام معجزه است.
اعجاز محتوایی:محتوا ومعارف قران کریم معجزه است.
امی:به کسی می گویند که نزد کسی درس نخوانده باشد.
7.شواهد ومثالهایی که با توجه به مفاهیم کلیدی ومفهوم کلی درس به کار رفته است کدامند؟
مثالهایی از اعجاز انبیاء (علیهم السلام) در ابتدای درس – نمونه داستان در باره اعجاز لفظی قرآن در صفحه 41 کتاب – مطالبی که در توضیح اعجاز محتوایی به عنوان نمونه وشاهد آمده نظیر صفحه 43 و44 کتاب
8.کمیت وکیفیت تصاویر ونمودارها ، پیام های آموزشی را که به یادگیری کمک می کند بررسی نمایید؟
در این درس بنا به اقتضای عنوان ونوع مطالب از تصاویر ونمودارها استفاده نشده است اما مطالبی که به عنوان برای مطالعه آمده می تواند جنبه کمکی داشته باشد بهتر بود از مطالب متنوع تر استفاده گردد .
9.با توجه به بررسی تمرین ها ،پرسش ها وفعالیت های این درس آیا روش های متفاوتی برای پاسخگویی دانش آموزان پیش بینی شده است ؟ توضیح دهید؟
خیر فعالیت های درس فقط سطح درک وفهم ودانش را مورد ارزیابی قرار می دهد وپاسخ به این سؤالات فقط در همین حد است ودانش آموز در این محدوده می تواند پاسخگو باشد اما سؤالات اندیشه وتحقیق در سطح بالاتر مطرح شده و پاسخگویی به این سؤالات جنبه استدلالی دارد. اگرسؤالات به نحوی طرح گردد که خلاقیت ، ابتکار واستدلال دانش آموز را تقویت نماید به درک مطلب درسی کمک می کند.
10. طراحی محتوای درس امکان سازماندهی واستفاده کدام یک از روش های فعال تدریس را ایجاب می کند؟
در تدریس این درس می توان از روشهای زیر استفاده نمود:
پرسش وپاسخ : این روش در مباحث اعتقادی ونظری کارایی بیشتر دارد و می تواند میان دو دانش آموز ویا معلم ودانش آموز اجرا شود. همچنین با توجه به عقلانی بودن مبانی دین وضرورت پذیرش عقلانی این آموزه ها لازم است محتوای آموزشی مبتنی بر استدلال های محکم واستوار باشد.
سخنرانی : در تبیین اصول اعتقادی کاربرد دارد که باید به نحو منسجم توضیح داده شود.
انجام تحقیق : این روش عادت خردورزی وتفکر دانش آموز را تقویت کرده وقدرت تجزیه وتحلیل او را افزایش می دهد.
روش مشارکتی : در این روش دانش آموزان گروهبندی می شوند ومباحث درس بین گروهها تقسیم شده و هر گروه یک سرگروه ویک کمک سرگروه دارد که مباحث محوله را درگروه مورد بررسی قرار داده ویک نفر به عنوان نماینده گروه برای کل کلاس مطرح می کند ومعلم هادی گروهها وتکمیل دهنده نظرات دانش آموزان است.
11.تقدم وتأخر این درس را نسبت به سایر درسها در همین کتاب درسی چگونه ارزیابی می کنید؟
به نظر بنده تقدم وتأخر این درس نسبت به سایر درسها وهمچنین مطالب این درس بسیار مطلوب است.
12.ِآیا گزینش کلمات ، جملات وعبارات متناسب با تجربیات دانش آموزان است؟
در بحث اعجاز لفظی عناوینی که ذکر شده لازم به توضیح دارد تا دانش آموز بهتر بتواند مطلب مورد نظر را درک نماید.
13.تناسب حجم این درس در مقایسه با عنوان وکل محتوای کتاب چگونه است؟
با توجه به عنوان درس حجم آن بسیار کم است بهتر است که مطالب بیشتر ومفصل تر توضیح داده شود به طور مثال پاراگراف اول صفحه 40با عنوان ختم نبوت ومعجزه جاویدان به شکل کاملا سطحی وگذرا مطرح شده ونیاز به توضیح بیشتری دارد .مثلا صفت جری ( جاری بودن قرآن در تمام اعصار) نیاز به مثال وتوضیح دارد.
14.آیا موضوعات مطرح شده در این درس امکان ایجاد ارتباط بین مفاهیم علمی وزندگی دانش آموزان را فراهم می کند؟
تاحدودی به دانش آموز کمک می کند تا با تدبر در قران از دستورات خداوند در زندگی بهره ببرد وبا نظر به معجزه بودن قرآن وعدم تحریف در آن با اعتماد و یقین بیشتری آن را بپذیرد.
15. میزان توجه ورغبت وانگیزه یادگیرندگان را در محتوای درس توضیح دهید؟
برای ایجاد انگیزه در این درس لازم است که ابتدا درباره پیامبران ونیاز آنان به معجزه توضیحاتی داده شود و اطلاعاتی در باره قران به دانش آموزان داده شود مثل تعداد سوره ها وآیات واولین سوره نازل شده و.... سپس راجع به مطلب درس توضیح داده شود. که در این درس به این مهم توجه شده است.
16.آیا در محتوای درس امکان استفاده از تفکر واگرا از طریق طرح پرسش های مناسب فراهم شده است؟
بله در سؤالات آخر درس
17.میزان توجه به سطوح مختلف یادگیری را در طراحی پرسش ها وفعالیت های درس را توضیح دهید؟
از سطح درک وفهم بیشتر استفاده شده اگر از سطوح بالاتر از حیطه شناختی استفاده گردد بهتر است.
18.بررسی نمایید آیا درس فوق زمینه طراحی ارزشیابی تکوینی وپایانی را هنگام ارائه فراهم می نماید؟
بله سؤالات متن درس و مطالب ارائه شده در درس برای ارزشیابی پایانی وتکوینی مناسب است.
19. نظرات وپیشنهادات اصلاحی خود را در ارتباط با این درس به اختصار بنویسید؟
آوردن شاهد مثالهای متنوع در درس – ذکر بیشتر نمونه های علمی در درس – ذکر آیات تحدی در درس – توضیح فرق میان کرامت ومعجزه .
