نور وجود

بسم الله الرحمن الرحيم تحليل محتوا ونقد وبررسي درس هفتم از معارف پيش دانشگاهي 1- هدف كلي اين درس چيست؟ بيان معيارهاي تمدن متعالي از ديدگاه اسلام 2- هدف هاي رفتاري اين درس را بيان كنيد. دانش آموز: أ‌) معيارهاي تمدن متعالي مورد نظراز ديدگاه قرآن را ياد بگيرد. ب‌) در مورد هر يك از اين معيارها آيه اي ذكر كند. ت‌) هركدام از معيارهاي متعالي اسلام را از آيات موجود در متن درس استخراج كند . ث‌) موضع گيري قرآن را درباره ي ارتباط مسلمانان با ديگر انسان ها را بيان كند. ج‌) جهت گيري پيامبر (ص) در مورد توجه به رستگاري اخروي وزندگي دنيوي به صورت متعادل ،بيان كند. ح‌) عوامل تغيير دهنده ي نگرش ياران پيامبر(ص) نسبت به جهان هستي را نام ببرد. 3- ميزان ارتباط اين درس را با ساير درسهاي كتاب بررسي نماييد. با درس هاي قبل ارتباط كاربردي دارد و همراه درس هاي 8و9و10 به بسياري از پرسش هاي دانش آموزان كه در رابطه با دين وزندكي و تمدن اسلامي پيش مي آيد پاسخ مي دهد. 4- پيش دانسته هاي ضروري دانش آموزان براي شروع تدريس درس راتعيين كنيد. تعريف تمدن،تمدن اسلامي ، عصر جاهليت،عدالت اجتماعي،رستگاري اخروي ودنيوي و موضع گيري ديني وسياسي 5- اعتبار علمي مطالب ارائه شده دراين درس را چگونه ارزيابي مي كنيد؟ داستان ابتداي درس در رابطه با نماز جماعت وبه صورت آشكار،با علم تاريخ مغايرت دلرد چون نماز در سال سوم بعثت به شكل خاصي كه اكنون برگزار مي شود وبه صورت علني و آشكار در آمد. 6- شواهد ومثال هايي كه با توجه به مفاهيم كليدي ومفهوم كلي درس بكار رفته است،كدامند؟ چگونگي اولين نمودهاي دين اسلام دراولين روزهاي بعثت پيامبر(ص) درصفحه3 ذكر نام صحابه ي تهيدست پيامبر(ص)به عنوان يارانش و به عنوان نمونه هايي از تلاش رسول خدا(ص)براي مبارزه با تبعيض نژادي و امتيازات اشرافي درصفحه 99 7- كميت وكيفيت تصاوير،نمودارها،پيام هاي آموزشي و... را كه به يادگيري كمك مي كند،بررسي نماييد. تصوير ابتداي درس كه چگونگي شكل گيري و رشد اسلام در عصر جاهليت را نشان مي دهد وهمچنين تصوير معيار دوم تصاوير مناسبي است . بهتر است براي ديگر معيار هاي تمدن اسلامي هم شكل هايي كنجانده شوند. 8- با توجه به بررسي تمرين ها ،پرسش ها و فعاليت هاي اين درس آيا روش هاي متفاوتي براي پاسخگويي دانش آموزان پيش بيني شده است؟ تمارين و پرسش ها مناسب وكافي هستند واگر در پايان معيار ها در مورد شخصيت هايي كه در پيرامون خود يا درطول تاريخ مي شناسند كه توانسته باشند اين معيارها را در جامعه ي خود پياده كرده باشند را براي همكلاسانشان دركلاس معرفي كنند. 9- طراحي محتواي درس امكان سازماندهي واستفاده كدام يك از روش هاي فعال تدريس را ايجاب مي كند؟ روش پرسش و پاسخ و روش گروهي 10- تقدم وتأخر اين درس را نسبت به ساير درس ها در همين كتاب درسي چگونه ارزيابي مي كنيد؟ به نظر مي رسد اگر ابتدا تمدن قبل از اسلام در عربستان و ايران و روم و معيار هاي آن تمدن ها مفصل و به عنوان متن اصلي درس _ نه براي مطالعه_ در يك درس مجزا، و پس از آن تمدن اسلامي و معيارهاي آن در درس بعد و سپس تمدن جديد ومعيارهاي آن ودر نهايت مقايسه اي ميان آن تمدن ها صورت مي گرفت،بهتر ومؤثر تر مي بود. 11- تقدم وتأخر در اين درس به چه صورت است؟ مناسب است. 12- آيا گزينش كلمات وجملات و عبارات و موضوعات درس متناسب با تجربيات دانش آموزان است؟ تقريباً بله.امّا مبحث ابتداي درس همان طور كه گفته شد؛ دانش آموزان را دچار شك وشبهه مي كند. زيرا در آن جا نماز در اولين روز هاي بعثت و به شكل خاص ، آن هم نماز جماعت وبه صورت علني آمده است. اما با توجه به اطلاعات تاريخي آنان نماز بعدا به اين شكل خاص درآمده ودر سال سوم بعثت علني شد. 13- تناسب حجم اين درس درمقايسه با عنوان و كل محتواي كتاب چگونه است؟ براي يك درس بسيار طولاني است وبا توجه به اينكه تعداد درس هاي ترم دوم (چهار درس) كم است ؛همين مطالب _كمي مفصل تر _ در دو درس ارائه گردد مناسب تر مي باشد. 14- آيا موضوعات مطرح شده در اين درس ،امكان ايجاد ارتباط بين مفاهيم علمي وزندگي دانش آموزان را فراهم مي كند؟ بله ، امّا متأسفانه اين معيارها صرفاً جنبه ي تئوري براي دانش آموزان دارد وحداكثر با زندگي مسلمانان صدر اسلام مطابقت دارد ودر زمان حال قابل تطبيق نمي باشد. 15- ميزان توجه به رغبت و انگيزه يادگيرندگان را درمحتواي درس توضيح دهيد. دانش آموزان به ديدگاه اسلام وپيامبر(ص) در زمينه ي معيارهاي تمدن متعالي اسلام اهميت ويژه اي مي دهند زيرا به عنوان فرمول هايي هستند كه دانش آموزان مي توانند به وسيله ي آنان وضعيت كنوني جهان وكشورهاي اسلامي را با معيارها ي واقعي اسلام مقايسه نمايند واسلام واقعي و غير واقعي را از هم شناسايي وجدا كنند. 16- آيا در محتواي درس امكان استفاده از تفكر واگرا از طريق طرح پرسش هاي مناسب فراهم شده است؟ بله والبته به صورت غير مستقيم براي دانش آموز سؤال ايجاد مي شود ومتوجه برتري تمدن اسلامي مي گردد و دقت مي كند كه كدام يك از ممالك جهان با اين تمدن متعالي نزديك ترند. 17- آيا محتواي اين درس طوري طراحي شده است كه معلم قبل از تدريس،ضرورت به كارگيري وسايل آموزشي مورد نياز را درك كند؟ خير زيرا نيازي به وسايل آن چنان مخصوصي ندارد. مگر فيلم هاي داستاني كه بيان گر انواع تمدن ها باشد. 18- بررسي نماييد كه درس فوق،زمينه ي طراحي ارزشيابي تكويني وپاياني را (با توجه به تمرين ها وفعاليت ها وپرسش هاي پيش بيني شده در درس مورد نظر) هنگام ارائه فراهم مي نمايد؟ بله،پس از توضيح هرمعيار،بخش استخراج معيار، دانش آموزان را وادار به دقت وخلاصه پردازي آن بخش مي نمايدوبا تكميل نمودار ص116 ومقايسه ي ص117زمينه ي ارزش يابي از دانش آموزان را در سطح تجزيه وتحليل وتركيب فراهم مي نمايد. 19- نظرات وپيشنهادات اصلاحي خود را در ارتباط با اين درس به اختصار بنويسيد. أ‌) حذف آيه ي « ن والقلم و ما يسطورون » و انتقال آن به به معيار توجه به علم و دانش و جايگزيني آيه ي 29 از سوره ي فتح يا بصورت كامل و يا از عبارت زرع به بعد. به دليل ارتباط بيشترآن با تصوير . ب‌) حذف داستان ابتداي درس وجايگزين نمودن مطلبي مناسبتر. ت‌) گنجاندن نمونه ها وشواهدي از زندگاني پيامبر(ص) واحاديث صحيح آن بزرگوار در محتواي درس،زيرا موضوع درس معيارهاي تمدن متعالي از ديدگاه قرآن وپيامبر(ص)مي باشد. ث‌) تفصيل بيشتر معيارهاي تمدن اسلامي و گنجاندن آن در دو درس زيرا مطالب اين درس بسيارمهم وجذاب است.وتعداد درس هاي اين بخش براي يك ترم كم است. ج‌) معيارهاي تمدن جهان (ايران،روم و عربستان)قبل از اسلام نيز كه به عنوان براي مطالعه در نظر گرفته شده،با تنظيم معيار ها وشواهد آن، قبل از اين درس، به عنوان يك درس مستقل باشد نه براي مطالعه. والسلام عليكم ورحمةالله گروه معارف استان كردستان